Kush do të përfitojë nga dalja e MB nga BE-ja?

0
European Union Map with UK removed by pencil eraser, concept of Brexit. The UK is thus on course to leave the EU on 29 March 2019

Brexit ka ndodhur. Pas shumë ditësh trazirash politike, Mbretëria e Bashkuar tani është vendi i parë që është larguar ndonjëherë nga Bashkimi Evropian.

Duke folur me kombin një orë para se të ndodhte përfundimisht Brexit, Kryeministri Boris Johnson pranoi që vendi ishte ndarë nga BE.

“Për shumë njerëz ky është një moment i mrekullueshëm shprese, një moment që ata menduan se nuk do të vinte kurrë. Dhe ka shumë natyrisht që ndjejnë një ndjenjë ankthi dhe humbjeje… Unë i kuptoj të gjitha ato ndjenja, dhe puna jonë si qeveri – puna ime – është ta mbledhim këtë vend tani dhe të na çojë përpara “.

Duket se Johnson ka ende kapital politik për të shpenzuar. Fitorja e tij e qartë në zgjedhjet e vitit të kaluar, do të thotë se ai ka akoma fuqi të fillojë rindërtimin e Mbretërisë së Bashkuar me imazhin e tij. Do të thotë gjithashtu, se ai mund të rimodelojë pozicionin e vendit në skenën ndërkombëtare. Dhe në një botë të ndryshueshme gjeopolitike, çdo rrugë që Johnson vendos të ecë do të ketë pasoja përtej kufijve të Britanisë.

Pyetja kryesore që duhet të përgjigjet në 11 muajt e ardhshëm është: A do të mbetet Mbretëria e Bashkuar me fqinjët e saj evropianë dhe këndvështrimin e tyre shumëpalësh për botën? Apo do të zhvendoset përtej Atlantikut dhe do të bashkohet me një politikë të jashtme gjithnjë e më konfrontuese amerikane?

Pse 11 muaj? Sepse, sipas marrëveshjes që Britania nënshkroi me BE-në, kjo periudhë e tranzicionit të Brexit dhe çdo marrëveshje që të dyja palët do të arrijnë nga marrëdhëniet e tyre (gjithmonë nëse ka) përfundon më 31 dhjetor 2020.

Mark Leonard, drejtori për Marrëdhëniet e Jashtme të Këshillit Evropian, thotë se Johnson po përballet me një zgjedhje të madhe strategjike.

“Për dekada të tëra, themeli i politikës së jashtme britanike është mbështetur në dy shtylla: Mbretëria e Bashkuar ka qenë një anëtare me ndikim në BE; ajo është gjithashtu pjesë e aleancës transatlantike, me NATO dhe SH.B.A. në thelb të saj “.

Në një botë ideale, Britania e pas-Brexitit tani do të ishte e lirë të krijonte marrëdhënie të reja ekonomike me BE dhe SHBA, duke ruajtur një ekuilibër diplomatik që e lejon atë të jetë një ndërmjetësuese fuqish midis të dyjave.

Por ndërsa Amerika e Trumpit endet nëpër axhendën evropiane për kaq shumë çështje të mëdha – nga ndryshimi i klimës deri tek angazhimi i Iranit me Kinën – çdo vendim i Johnson që favorizon njërën pale, rrezikon të tendosë marrëdhëniet me palën tjetër.

Johnson tashmë është duke u përpjekur të lundrojë në fushën e minuar të Kinës që shtrihet në të gjithë Evropën.

Problemi i Kinës dhe BE-së është akut. Nga njëra anë, ekonomitë në Evropë përfitojnë nga investimet kineze. Nga ana tjetër, ai investim vjen me rrezik potencial sigurie për të lejuar ndërmarrjet shtetërore kineze që të operojnë në Evropë. Dhe kjo sjell implikime për aleatët e shpërndarjes së inteligjencës së Evropës, siç është SH.B.A-ja.

Në fillim të kësaj jave, qeveria e Johnson vendosi që ajo do t’i lejojë firmës kineze të telekomit Huawei të ndërtojë një pjesë të rrjetit 5G në MB, pavarësisht problemeve serioze të sigurisë. Qeveria tha se roli i Huawei-t në projekt do të kufizohej në zonat që mendohej se nuk do të ishte rrezik për Mbretërinë e Bashkuar.

Një person që nuk ka gjasa të jetë i lumtur për këtë është Presidenti i SHBA Donald Trump. Në luftën e tij ekonomike me Kinën, Trump po kërkon miq. Dhe ndërsa Britania e Madhe largohet nga BE, e dëshpëruar për të nënshkruar marrëveshje tregtare – veçanërisht me SHBA – ai sheh një mundësi për të tërhequr MB në orbitën e tij.

Trump dukej i hutuar pasi lajmet u thanë të martën dhe është e mundur që vetbesimi, bindja, garancia e Londrës të ishin të mjaftueshme për Presidentin. Sidoqoftë, Johnson zgjedh të trajtojë çështjen Huawei edhe më tej. Zyrtarët e Brukselit dhe DC do t’i kushtojnë vëmendje të madhe. Çfarëdo vendimi që ai merr, krijon një problem të menjëhershëm afatshkurtër për aktin e vetë balancimit të energjisë midis Evropës dhe Kinës.

“Prioriteti kryesor i BE janë marrëdhëniet e balancuara midis dy të mëdhenjve: Kinës dhe Amerikës”, thotë Steven Blockmans, kreu i punëve të jashtme në Qendrën Evropiane për Studime të Politikave. “Nëse Mbretëria e Bashkuar ka një marrëdhënie më të ngushtë me këdo prej tyre, ajo mund të krijojë probleme për Evropën.”

Faktori më i ndërlikuar në të gjithë këtë, natyrisht, është një figurë jo e besueshme që aktualisht ka pushtuar Shtëpinë e Bardhë – i cili do të jetë gati për rizgjedhje në nëntor.

“Ne jemi në një periudhë të negociimit të një rendi të ri botëror, dhe Britania duhet të lundrojë në një rrugë që mban marrëdhënie të forta me sa më shumë aleatë tanë,” thotë Sophia Gaston, drejtoreshë e grupit britanik të Politikës së Jashtme.

Ai rend i ri botëror do të përcaktohet kryesisht nga sa i suksesshëm është Trump në përpjekjet e tij për riformatimin e botës në avantazh të Amerikës, dhe natyrisht, nëse ai do të vazhdojë të jetë akoma në Shtëpinë e Bardhë vitin e ardhshëm. “Mbretëria e Bashkuar po largohet nga BE në një kohë kur Trump po përpiqet të rinegociojë marrëdhëniet transatlantike, ndërsa ai drejton vëmendjen e tij nga Evropa dhe Lindja e Mesme në konkurrencën me Kinën dhe Azinë,” thotë Leonard.

Për Johnson, një marrëveshje tregtare me Uashingtonin do të ishte një çmim politik, duke dëshmuar se për Brexit-in ia kishin vlejtur të gjitha. Sidoqoftë, një marrëveshje e gjerë me Amerikën mund të dëmtojë marrëdhëniet e Mbretërisë së Bashkuar me BE-në. Leonard thotë se Trump, ndryshe nga presidentët para tij, është “shumë më transakcional” në marrëdhëniet e tij me kombet e tjera. Çmimi i rehatisë me SHBA-në mund t’i kushtojë Johnson shumë me aleatët evropianë.

Pra, çfarë do të bëjë ai? Gaston beson se Britania përfundimisht “do të funksionojë si një fuqi ushtarake e nivelit të mesëm me asete të nivelit të lartë për fuqinë, diplomacinë dhe zhvillimin”.

Pyetja e madhe: çfarë statusi global dëshiron që Johnson të ketë pesë vjet nga tani, kur Brexit të ketë mbaruar dhe të jetë pluhurosur? “Ekziston një rrezik që ndërsa Britania largohet nga BE, ajo vendos marrëveshjet tregtare mbi të gjitha, kjo nuk do e nxjerri atë më si një  lojtar të madh strategjik, pasi do të bëhet e fiksuar me marrëdhëniet dypalëshe,” thotë Leonard.

Si sekretar i jashtëm, Johnson nuk tha shumë për mënyrën sesi ai e sheh rendin e ri botëror. Ndërsa Mbretëria e Bashkuar lëviz në të ardhmen e saj të guximshme, bota është akoma në errësirë ​​se kush saktësisht do të përfitojë nga ajo.

Dhe ndërsa disa pretendojnë se kjo nuk do të ketë rëndësi, nuk është një mendim i ndarë nga ata që janë në krye të shumë fuqive botërore. Nëse Johnson vendos të lëvizë më tej nga Evropa, ekziston “një rrezik nga një perspektivë evropiane që Britania të mund të bëhet një përçarës, pak a shumë si Turqia apo Rusia, që përpiqet të ndajë dhe të sundojë vende të ndryshme evropiane, nuk është e besueshme dhe është e paparashikueshme”, thotë Leonard.

Dhe nëse do të zhvendoset përtej Atlantikut drejt Amerikës, Brukseli së shpejti mund të humbasë të ketë një nga fuqitë më në zë diplomatikë në botë, me armë bërthamore, një ekonomi të madhe, një rrjet inteligjence të klasit botëror dhe një vend të përhershëm në këshillin e sigurisë së KB, me vendosmëri në radhët e saj.

L.M

PËRGJIGJU

Please enter your comment!
Please enter your name here